Để hiện thực hóa đề án giáo dục giai đoạn 2025-2035, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang tiến hành lấy ý kiến góp ý về dự thảo quy định tiêu chí đánh giá việc đưa tiếng Anh ngôn ngữ thứ hai vào trong môi trường học đường. Điểm nổi bật nhất của dự thảo lần này là định hướng phát triển đồng bộ môi trường sử dụng ngoại ngữ, thực hiện theo một lộ trình linh hoạt, sát với thực tế và không áp đặt một tiêu chuẩn chung cứng nhắc ngay từ đầu.
Lộ trình 3 mức độ, từng bước hình thành môi trường ngoại ngữ
Thay vì chỉ tập trung vào điểm số hay kết quả dạy và học môn Tiếng Anh thông thường, dự thảo mới hướng đến việc xây dựng một môi trường sử dụng ngoại ngữ toàn diện áp dụng cho hệ thống giáo dục quốc dân (từ mầm non, phổ thông đến đại học, dạy nghề và giáo dục thường xuyên).
Cách tiếp cận của Bộ Giáo dục không yêu cầu các trường học phải giao tiếp hay tổ chức 100% hoạt động bằng tiếng Anh ngay lập tức. Quá trình này sẽ diễn ra lâu dài, đồng bộ và được phân chia thành 3 mức độ phát triển có tính kế thừa:
- Mức độ 1 (Khởi đầu): Các cơ sở giáo dục chuẩn bị đủ điều kiện cơ bản và bước đầu tổ chức được các hoạt động đưa tiếng Anh vào trường học.
- Mức độ 2 (Phát triển): Nhà trường củng cố, mở rộng điều kiện sẵn có và duy trì thường xuyên việc dùng tiếng Anh trong giao tiếp, giảng dạy.
- Mức độ 3 (Phát triển cao): Triển khai đồng bộ, tạo ra một môi trường sử dụng tiếng Anh toàn diện và bền vững trong toàn bộ đơn vị.
Cách phân cấp này giúp các trường học linh hoạt chủ động xây dựng kế hoạch nâng cao năng lực tùy theo điều kiện thực tế, thay vì phải chạy đua để đáp ứng một bộ tiêu chuẩn chung cùng lúc.
Đánh giá để cải tiến, tuyệt đối không dùng để xếp hạng
Một bước tiến quan trọng trong dự thảo là việc quy định rõ: kết quả đánh giá không được dùng để xếp hạng, so sánh hay tạo áp lực thành tích giữa các cơ sở giáo dục. Bộ Giáo dục cũng yêu cầu tích hợp việc tự đánh giá này vào kế hoạch nhiệm vụ năm học nhằm tránh phát sinh thêm các thủ tục, hồ sơ hành chính độc lập gây quá tải cho giáo viên.
Mục tiêu cốt lõi của việc đánh giá là giúp nhà trường nhìn nhận đúng thực trạng, từ đó vạch ra kế hoạch cải tiến chất lượng liên tục. Đây cũng là nguồn dữ liệu quan trọng để các cơ quan quản lý nhà nước theo dõi, hỗ trợ và đưa ra chính sách phân bổ nguồn lực hợp lý.
Để đề án đạt hiệu quả cao, chính quyền các địa phương (UBND cấp tỉnh) sẽ chịu trách nhiệm chỉ đạo, đảm bảo các điều kiện thiết yếu về cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, nguồn ngân sách và ban hành các cơ chế hỗ trợ phù hợp.
